دانشگاه شهید بهشتی برنامه‌ریزی فضایی و سیاست‌گذاری توسعه 1 1 2023 07 23 Conceptual Revising of Percapita & Delivering Services in Tehran بازنگری مفهومی سرانه و تامین خدمات شهری در کلان‌شهر تهران 105774 10.48308/spdp.2025.233705.1003 FA سیامک بدر دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده معماری شهرسازی بهزاد ملک پور اصل ولنجک-دانشگاه شهیدبهشتی-دانشکده معماری و شهرسازی مریم ابهری مدیر مطالعات و برنامه ریزی امور مناطق مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران ندا میراکبری پژوهشگر شهرسازی، مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران Journal Article 2024 01 27 توسعه و رشد کالبدی-فضایی شهر تهران، پیشرفت‌های فن‌اورانه و تغییر سبک زندگی شهروندان در طول دهه‌های اخیر موجب تغییرات فضایی اجتماعی گسترده‌ای شده است که مشکلات و مسائل جدیدی را به دنبال داشته است. ادبیات و روش‌های سنتی برنامه‌ریزی شهری در مواجه با مسائل نوین و حل مشکلات ناشی از این تغییرات که در ابعاد مختلف برنامه ریزی شهری رخ داده ‌است، تا حدودی ناکارآمد و نیازمند بازنگری و تغییر است. امروزه یکی از حوزه‌های مورد بحث، تغییرات ایجاد شده بر نیازها و تقاضاهای نوین در زمینۀ تخصیص زمین و تامین خدمات شهری در سطح شهر تهران است. همین امر ضرورت بازنگری مفهومی در سرانه‌ها را موجب شده که مورد توجه این پژوهش است. این پژوهش با هدف بازنگری در مفهوم سرانه با توجه به تحولات و نیازهای جدید شهر تهران و ایجاد شده است. باز تعریف در مفهوم سرانه باید با توجه به رویکردهای نوین و عدم قطعیت‌ها، از انعطاف‌پذیری قابل‌توجهی برخوردار باشد و پویایی مشهودی هم در محتوای برنامه‌ریزی کاربری زمین و هم در جامعة شهری به‌وجود آورد. https://spdp.sbu.ac.ir/article_105774_09b8512f27114f09440f95093101c38e.pdf

دانشگاه شهید بهشتی برنامه‌ریزی فضایی و سیاست‌گذاری توسعه 1 1 2023 07 23 Adaptive Reuse for Building Renovation: Concepts, Advantages, Disadvantages, and Prioritization of Criteria بازاستفاده تطبیقی: مفاهیم، مزایا و معایب و اولویت‌بندی معیارهای مؤثر در بازسازی ساختمان‌های موجود 106180 10.48308/spdp.2025.239652.1011 FA سارا توکلی گروه معماری دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه علم و صنعت ایران نداسادات صحراگرد منفرد گروه معماری دانشکده معماری وشهرسازی دانشگاه علم وصنعت ایران عباس آقا یزدانفر گروه معماری دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه علم وصنعت ایران Journal Article 2025 05 05 The rapid expansion of underutilized buildings in urban areas, coupled with the persistent challenges of providing affordable housing, has caused significant environmental, social, and economic problems. Adaptive reuse, which involves the repurposing of existing structures, emerges as an effective strategy for mitigating environmental impacts, preserving cultural heritage, and promoting urban regeneration. Nevertheless, despite the adoption of adaptive reuse approaches in revitalizing abandoned buildings, achieving full success in this process has occasionally proven unattainable. This deficiency is primarily due to the lack of a thorough assessment of essential factors shaping adaptive reuse, as well as the challenge of evaluating their extent of influence on strategic planning and execution processes. The present study, aimed at identifying and prioritizing the critical criteria that affect the success of adaptive reuse projects, addresses the following research question: "Which criteria hold greater importance in determining the effectiveness of adaptive reuse?" Through literature review by using a descriptive-analytical, the criteria of the adaptive reuse methodology were identified as 105 criteria and categorized into these eight distinct groups: (1) market-economy; (2) sustainability in environmental and energy domains; (3) location and neighborhood-public benefits; (4) structure-performance; (5) ease of transformation -continuity; (6) cultural-social-authenticity factors; (7) architectural factors-quality standards; and (8) law-management-government. An examination of citation frequencies via content analysis, combined with the application of the Shannon Entropy method for prioritizing criteria categories, demonstrated that "architectural factors-quality standards" and "law-management-government" represent common intersections across both analyses, thereby playing a pivotal role in the success of adaptive reuse initiatives. The analysis of the studies further revealed that architectural, cultural-social, and environmental sustainability criteria exercise substantial influence on the success of adaptive reuse projects, exhibiting alignment with findings from previous research. The proposed solutions—including the enhancement of architectural quality, the promotion of functional flexibility, and adherence to legal frameworks—furnish a practical framework for optimizing such projects. رشد فزاینده ساختمان‌های بلااستفاده در مناطق شهری، همراه با چالش‌های تأمین مسکن مقرون‌به‌صرفه، مشکلات زیست‌محیطی، اجتماعی و اقتصادی ایجاد کرده است. باز استفاده تطبیقی، با تغییر کاربری بناهای موجود، راهکاری مؤثر برای کاهش اثرات زیست‌محیطی، حفظ میراث‌فرهنگی و بازآفرینی شهری است. باوجود به‌کارگیری رویکرد باز استفاده تطبیقی در احیای بناهای بلااستفاده، گاهی دستیابی به موفقیت کامل در این فرایند محقق نشده است. این ناکامی عمدتاً ناشی از عدم شناسایی جامع معیارهای کلیدی مؤثر بر باز استفاده تطبیقی و ناتوانی در تعیین میزان تأثیرگذاری این معیارها در فرایند تصمیم‌گیری و اجرا است. این پژوهش باهدف شناسایی و اولویت‌بندی معیارهای کلیدی مؤثر بر موفقیت پروژه‌های باز استفاده تطبیقی به این پرسش پاسخ می‌دهد: «کدام معیارها در تعیین اثربخشی باز استفاده تطبیقی از اهمیت بیشتری برخوردارند؟» با مرور ادبیات پیشین به روش توصیفی - تحلیلی معیارهای تأثیرگذار در فرایند باز استفاده تطبیقی (105 معیار) شناسایی و در هشت دسته طبقه‌بندی شدند: 1.بازار-اقتصاد2.پایداری در حوزه محیط زیستی و انرژی3.مکان ومحله-منافع عمومی4.ساختار-عملکرد5.سهولت سازگاری-تداوم6.عوامل فرهنگی-اجتماعی-اصالت7. عوامل معماری-استاندارد کیفیت8. قانون-مدیریت-دولت. بررسی میزان ارجاعات با روش تحلیل محتوا و بهره‌گیری از روش آنتروپی شانون برای اولویت‌بندی دسته‌های معیارها نشان داد که «عوامل معماری-استاندارد کیفیت» و «قانون-مدیریت-دولت» به‌عنوان فصل مشترک در هر دو تحلیل، نقشی محوری در موفقیت بازاستفاده تطبیقی ایفا می‌کنند. تحلیل پژوهش‌ها نشان داد که معیارهای معماری، فرهنگی-اجتماعی و پایداری زیست‌محیطی تأثیر بسزایی در موفقیت پروژه‌های بازاستفاده تطبیقی دارند و با مطالعات پیشین هم‌راستایی دارند. راهکارهای ارائه‌شده، شامل تقویت کیفیت معماری، ارتقای انعطاف‌پذیری عملکردی، و رعایت چارچوب‌های قانونی، چارچوبی عملی برای بهینه‌سازی این پروژه‌ها فراهم می‌کنند. https://spdp.sbu.ac.ir/article_106180_45d3b193856cc460ce4b9d522c3c8b9e.pdf

دانشگاه شهید بهشتی برنامه‌ریزی فضایی و سیاست‌گذاری توسعه 1 1 2023 07 23 Institutional solutions for dealing with informal settlements in the country with an emphasis on justice; Case study: Tehran metropolis راهکارهای نهادی برای مواجهه با سکونتگاه‌های غیررسمی کشور با تاکید بر عدالت؛ مورد پژوهش: کلانشهر تهران 103702 10.48308/spdp.2023.103702 FA محمدحسین شریف زادگان دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی سیده فائزه صفوی دانشگاه شهید بهشتی، Journal Article 2023 07 22 The current research seeks to provide institutional solutions to deal with informal settlements in Tehran. In the beginning, the issue of informal settlements and their increasing growth in the world, Iran, and especially in the metropolis of Tehran, was discussed, and the issue was based on how to deal with and organize such settlements. According to the recent approach of urban regeneration, the perspective of institutionalism has been considered for the organization of informal settlements in Tehran along with the approach of urban regeneration in this research. Institutionalism also means creating the rules of the game between formal and informal sectors to achieve the goal. Meanwhile, the reason for considering this approach is to create rules for the constructive engagement of various government, private, public sectors and citizens in order to take advantage of the institutional capacity of each, especially citizens. Also, these rules provide the basis for providing optimal institutional arrangements among decision makers for effective communication between different actors. According to the title, the criteria of justice is considered necessary in the fair role of different institutions in this research. According to detailed theoretical studies on regeneration, institutionalism, informal settlement and justice, a theoretical framework has been formulated. Due to the complexity and multifacetedness of the subject and due to necessity, the qualitative method of discourse analysis has been used. The purpose of choosing this method was to examine various development documents from the macro level to the micro level, articles, publications and interviews to achieve the dominant discourse of each government in dealing with informal settlements, before and after the Islamic Revolution. In this method, relevant codings were done with MAXQDA software and the results were extracted in the form of the course of changes in the discourse of encountering informal settlements in the country with an emphasis on the city of Tehran. The purpose of this analysis is to find the shortcomings and provide suggestions. In order to operationally achieve the conceptual framework of the research, to solve some of the deficiencies investigated in the sources and documents of the governments, and to institutionalize the institutional approach to confronting informal settlements, virtual institution building has been proposed, which is designed by the social network, a platform for using that has provided institutional capacity and it has provided the basis for the realization of the criteria of the institutional approach for a favorable encounter with informal settlements by providing favorable institutional arrangements among decision-makers. پژوهش حاضر به دنبال ارائه راهکارهای نهادی برای مواجهه با سکونتگاههای غیررسمی در شهر تهران میباشد. در ابتدا درباره مسئله سکونتگاههای غیررسمی و رشد روزافزون آنها در جهان، ایران و مشخصا کلانشهر تهران صحبت شده است و طرح مسئله بر مبنای نحوه مواجهه و ساماندهی اینگونه سکونتگاه ها بوده است. با توجه به رویکرد متاخر بازآفرینی شهری، دیدگاه نهادگرایی، برای ساماندهی سکونتگاه های غیررسمی شهر تهران همراه با رهیافت بازآفرینی شهری در این پژوهش درنظر گرفته شده است. نهادگرایی نیز به معنای ایجاد قواعد بازی میان بخشهای رسمی و غیررسمی برای دستیابی به هدف است. در این میان علت درنظرگرفتن این رویکرد ایجاد قواعدی برای درگیری سازنده بخشهای مختلف دولتی، خصوصی، عمومی و مردمی در راستای بهره گیری از ظرفیت نهادی هریک علی الخصوص بخش مردمی میباشد. همچنین این قواعد خود بستر ارائه ترتیبات بهینه نهادی میان تصمیم گیران را برای ارتباط موثر بین بازیگران مختلف فراهم میکند. معیار عدالت نیز با توجه به عنوان، در نقش پذیری عادلانه میان نهادهای مختلف در این پژوهش ضروری تلقی شده است. با توجه به مطالعات مفصل نظری در مورد بازآفرینی، نهادگرایی، اسکان غیررسمی و عدالت به تدوین چارچوب نظری پرداخته شده است. باتوجه به پیچیدگی و چندوجهی بودن موضوع و بنابر ضرورت، روش کیفی تحلیل گفتمان، مورد استفاده قرار گرفته است. هدف از گزینش این روش بررسی اسناد مختلف توسعه از سطح کلان تا خرد، مقالات، نشریات و مصاحبه ها برای دستیابی به گفتمان مسلط هر دولت در مواجهه با سکونتگاههای غیررسمی، قبل و بعد از انقلاب اسلامی بوده است. در این روش با نرم افزار MAXQDA کدگذاریهای مربوطه صورت گرفته و نتایج در قالب سیر تغییرات گفتمان مواجهه با سکونتگاههای غیررسمی کشور با تاکید بر شهر تهران استخراج شده است. هدف از این تحلیل دریافت کاستیها و ارائه پیشنهادات میباشد. برای دستیابی عملیاتی به مدل مفهومی پژوهش، رفع بخشی از کاستیهای بررسی شده در منابع و اسناد دولتها و برای نهادینه سازی رویکرد نهادگرایی برای مواجهه با سکونتگاههای غیررسمی، نهادسازی مجازی پیشنهاد شده است که بوسیله شبکهی اجتماعی طراحی شده، بستر بهره گیری از ظرفیت نهادی را فراهم کرده است و با ارائه ترتیبات نهادی مطلوب میان تصمیم گیران، زمینه تحقق معیارهای رویکرد نهادگرایی برای مواجه مطلوب با سکونتگاههای غیررسمی را فراهم کرده است.

https://spdp.sbu.ac.ir/article_103702_89afdb2f955cc3db2b26f06242b825cf.pdf

دانشگاه شهید بهشتی برنامه‌ریزی فضایی و سیاست‌گذاری توسعه 1 1 2023 07 23 A conceptual framework of applying the ecosystem services Nexus in the strategic environmental assessment, in order to support the planning, decision-making and evaluation processes ارائه چارچوب مفهومی بکارگیری همبست خدمات اکوسیستمی در ارزیابی راهبردی محیط زیست به منظور پشتیبانی از فرایند های برنامه‌ریزی، تصمیم گیری و ارزیابی 103704 10.48308/spdp.2023.103704 FA نغمه مبرقعی پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی مصطفی کشتکار پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی رومینا سیاح نیا پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی زهرا اسدالهی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان Journal Article 2023 07 31 Today, the evaluation of ecosystem services is known as an important basis for policy making and decision-making, because this evaluation is based on the interaction between nature and humans and the necessary potentials to resolve conflicts and synergies between environmental, economic and social sectors in order to achieve sustainable development goals (SDGs). However, its practical use in spatial planning and decision support is associated with many weaknesses. Basically, planning with the aim of achieving different goals is a complex process because many goals are often in conflict with each other and cannot be aligned at the same time. In this research, the application of the "correlation of ecosystem services" approach in the strategic assessment of the environment and spatial planning is considered as a new paradigm. The "Nexus" approach is introduced as a new approach, considering the goals of sustainable development, which increases the efficiency of resource use and avoids the adverse effects of single sector development strategies by considering the future. In this regard, the presented theoretical frameworks show how ecosystem services play a role in describing the interaction between humans and nature in different temporal and spatial scales, and how an integrated process in an embodied context is used to implement the "Nexus" approach and relationships. It discusses the interplay between policymaking, spatial planning and evaluation. امروزه ارزیابی خدمات اکوسیستمی به عنوان مبنایی مهم برای سیاست‌گذاری و تصمیم‌گیری شناخته شده است، زیرا این ارزیابی بر اساس تعامل بین طبیعت و انسان‌ها و پتانسیل‌های لازم برای رفع تعارض و هم‌افزایی بین بخشهای محیطزیستی ، اقتصادی و اجتماعی در راستای تحقق اهداف توسعه پایدار شکل گرفته است. با این وجود، عملا بکارگیری آن در برنامه‌ریزی فضایی و پشتیبانی از تصمیم گیری با ضعف های زیادی همراه است. اصولا برنامه ریزی با هدف تحقق اهدافی متفاوت، فرایندی پیچیده است زیرا بسیاری از اهداف در اغلب موارد با یکدیگر در تضاد و تقابلند و نمی‌توانند همزمان با یکدیگر همسو باشند. در این پژوهش بکارگیری رویکرد " همبست خدمات اکوسیستمی" در ارزیابی راهبردی محیط زیست و برنامه ریزی فضایی به عنوان یک پارادایم جدید مورد توجه قرار میگیرد. رویکرد "همبست" با در نظر گرفتن اهداف توسعه پایدار به عنوان یک رویکرد جدید معرفی شده که با در نظر گرفتن آینده نگری باعث افزایش بهرهوری استفاده از منابع و اجتناب از اثرات نامطلوب استراتژیهای توسعه تک بخشی میشود. در این رابطه چارچوبهای نظری ارئه شده، چگونگی ایفای نقش خدمات اکوسیستمی در توصیف تعامل بین انسان و طبیعت در مقیاس‌های زمانی و مکانی مختلف را نشان می دهد و چگونگی یک فرایند یکپارچه در بستری منجسم را برای پیاده سازی رویکرد "همبست" و روابط متقابل بین بخش‌های سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی فضایی و ارزیابی را مورد بحث قرار می دهد.

https://spdp.sbu.ac.ir/article_103704_56f511baded074312e9139592d305530.pdf

دانشگاه شهید بهشتی برنامه‌ریزی فضایی و سیاست‌گذاری توسعه 1 1 2023 07 23 impact assessment of Imam Ali and Sayad Shirazi highway on Region 7 پیامدسنجی جامع ابرپروژة‌ بزرگراه‌های شهری؛ مطالعه بزرگراه‌های امام علی(ع) و صیاد شیرازی در محدوده منطقه 7 کلان‌شهر تهران 103993 10.48308/spdp.2023.232552.1000 FA سحر ندایی طوسی دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه شهیدبهشتی عیسی دادرسی سیسی دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه شهیدبهشتی مریم ابهری مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران ندا میراکبری مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران Journal Article 2023 08 01 Abstract The dominance of the car-oriented policies in the urban planning and transportation system of the metropolises of the country has led to various policies such as unnecessary widening, constructing mega-projects, building tunnels, making highways in two or more layers, and building parks. Large-scale and sometimes inconsistent with the fabric in the centers and urban areas. which has many direct and indirect consequences at the level of the whole city and especially in their neighboring areas. With the introduction of sustainable development approaches, a significant increase in social-cultural and environmental sensitivities, and the addition of non-economic and non-physical criteria to economic cost-benefit analyzes in urban decision-making, a comprehensive approach of impact assessment has been proposed as an effective tool in the direction of realizing urban sustainability. Comprehensive assessment requires designing a model and defining criteria and operational indicators for assessing the situation. These criteria, with the emphasis of this research on comprehensiveness in assessment, are defined in different dimensions including socio-cultural, economic, physical-traffic, legal and institutional, health and hygiene, security, environmental and political. A conceptual and operational model consisting of criteria and indicators was organized and designed through the meta-synthesis of documents and texts as well as in-depth interviews, and it was used as the criterion for assessment. Imam Ali and Sayad Shirazi highways are the main elements connecting the northern to the central and southern areas of the city in the network structure of Tehran. The consequence of the construction of these mega-projects, due to the exposure of different traditional and of course dense and impenetrable communities and areas with different characteristics in terms of scale, volume and scope, is significant and requires integrated research. Therefore, this research is within the framework of a comprehensive and integrated assessment methodology and with the authority of quasi-experimental research method based on statistical and spatial data related to before and after highway intervention in the intervention and control areas, tries to identify the consequences of these crossings on the surrounding areas, with an emphasis on the region. 7 Tehran. Finally, after validating the results through social surveys and field visits and its systemic analysis through the DPSIR method, it provides solutions to mitigate or compensate for the negative consequences and strengthen its positive consequences on the city. As research results, the updated strategic issues in para-highway areas are: physical fragmentation and the reduction of inter-neighborhood accessibility, especially in the area of the Sayad Shirazi highway, at the same time as the facilitation of extra-regional access, car-oriented and ignoring human needs and the exclusivity of the highway space to car owners, social anomies caused by the defenseless spaces near the highway, especially in the area of the Imam Ali highway due to the difference in level and the absence of an observer and the creation of defenseless and abandoned spaces due to the release of parts. The destruction and inefficiency of service spaces and the loss of quality of life and livability, the loss of investment and urban reputation in the areas near the highway, the loss of identity and the disintegration of local communities, the forced relocation of the population and business, and the intensified noise, visual, air pollution, and endangering public health. چکیده ﺗﺴﻠﻂ دﯾﺪﮔﺎه ﺧﻮدروﻣﺪار در ﻧﻈﺎم ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﯾﺰی ﺷﻬﺮی و حمل و نقلی ﮐﻼنﺷﻬﺮﻫﺎی ﮐﺸﻮر ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪه اﺳﺖ ﺗﺎ ﺳﯿﺎﺳﺖﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔﯽ ﻧﻈﯿﺮ ﺗﻌﺮﯾﺾﻫﺎی ﻏﯿﺮﺿﺮوری، اﯾﺠﺎد ابرپروژه‌های ﺑﺰرﮔﺮاهی، اﺣﺪاث ﺗﻮﻧﻞﻫﺎ، دو یا چندﻃﺒﻘﻪ ﮐﺮدن ﺑﺰرﮔﺮاهﻫﺎ، اﺣﺪاث ﭘﺎرﮐﯿﻨﮓ‌های بزرگ‌مقیاس و گاهی نیز نامتجانس با بافت در ﻣﺮاﮐﺰ و پهنه‌های ﺷﻬﺮی اﺟﺮا ﺷﻮد ﮐﻪ پیامدهای مستقیم و غیرمستقیم بسیاری در ﺳﻄﺢ ﮐﻞ ﺷﻬﺮ و ﺑﻪوﯾﮋه در ﻣﺤﻼت ﻣﺠﺎور آنﻫﺎ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ. با طرح رویکردهای توسعة پایدار، افزایش قابل توجه حساسیت‎های اجتماعی-فرهنگی و محیطی و افزوده شدن معیارهای غیراقتصادی و غیرکالبدی به تحلیل‌های هزینه-فایده‌ی اقتصادی در تصمیم‌گیری‌های شهری، رویکرد جامع پیامدسنجی و ارزیابی آثار به مثابه ابزاری موثر در راستای تحقق پایداری شهری مطرح شده است. پیامدسنجی جامع مستلزم طراحی مدل و تعریف معیارها و شاخص‌های عملیاتی سنجش وضعیت است. این معیارها، با تاکیدی که این پژوهش بر جامعیت در ارزیابی دارد، در ابعاد مختلفی اعم از اجتماعی-فرهنگی، اقتصادی، کالبدی-ترافیکی، حقوقی و نهادی، سلامت و بهداشت، امنیت، محیط‌زیستی و سیاستی تعریف می‌شوند؛ بزرگراه‌های امام علی (ع) و صیاد شیرازی، از عناصر اصلی پیونددهنده مناطق شمالی با مرکزی و جنوبی شهر در ساختار شبکه‌ای شهر تهران به شمار می‌آیند. پیامد اﺣﺪاث اﯾﻦ ابرپروژه‌ها، بدلیل در معرض قرار دادن محلات و پهنه‌های مختلف سنتی و البته متراکم و نفوذناپذیر با ویژگی‌های متفاوت از ﻟﺤﺎظ ﻣﻘﯿﺎس، ﺣﺠﻢ و ﮔﺴﺘﺮه ﻗﺎﺑﻞﺗﻮﺟﻪ و ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪ ﭘﮋوﻫشی یکپارچه اﺳﺖ. ازاﯾﻦرو، اﯾﻦ ﭘﮋوﻫﺶ در چهارچوب روش‌شناسی ارزیابی جامع‌نگر و یکپارچه و با اختیار روش پژوهش شبه‌تجربی مبتنی بر داده‌های آماری و فضایی مربوط به پیش و پس از مداخله بزرگراهی در محلات مداخله و کنترل، به شناسایی پیامدهای اﯾﻦ گذر‌ها ﺑﺮ محلات پیرامونی، با تاکید بر محدوده منطقه 7 شهر تهران، می‌پردازد. در نهایت پس از اعتبارسنجی نتایج به واسطه پیمایش‌های اجتماعی و بازدیدهای میدانی و تحلیل سیستمی آن به واسطه روش DPSIR راهکارهایی در ﺟﻬﺖ ﺗﻌﺪﯾﻞ ﯾﺎ ﺟﺒﺮان پیامدهای ﻣﻨﻔﯽ و تقویت پیامدهای مثبت آن ﺑﺮ ﺷﻬﺮ ارائه می‌دهد. به عنوان نتابج پژوهشی مسائل راهبردی بروز یافته در پهنه‌های پیرابزرگراهی عبارتند از گسستگی و چندپارگی کالبدی و کاهش دسترس‌پذیری بین‌محله‌ای به ویژه در محدوده بزرگراه صیاد شیرازی .

https://spdp.sbu.ac.ir/article_103993_39ba8da5d8f127b7eb35d52289d53615.pdf

دانشگاه شهید بهشتی برنامه‌ریزی فضایی و سیاست‌گذاری توسعه 1 1 2025 08 23 Assessing the implementation of the smart city strategy with emphasis on the city's innovation and economic factors ارزیابی تحقق راهبرد شهر هوشمند با تأکید بر عوامل نوآوری و اقتصادی شهر 106436 10.48308/spdp.2025.237480.1008 FA مهرداد مهرجو دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه گیلان، رشت، ایران. حسن احمدی دانشیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه گیلان، رشت، ایران. نادر زالی دانشیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه گیلان، رشت، ایران. 0000-0003-2972-4750 Journal Article 2024 12 18 With the rapid advancement of digital technologies, urban management faces multiple challenges in delivering efficient services, enhancing citizens’ quality of life, and promoting sustainable development. In this context, the smart city strategy has emerged as a key approach in urban governance; however, its successful implementation requires identifying the factors that influence its effectiveness. This study aims to assess the role of innovation and economic factors in realizing the smart city strategy in Iranian cities. The research is applied in nature and adopts a survey-based methodology. The study population comprised urban experts, practitioners, and university faculty across the country, from which a sample of 386 participants was selected through cluster sampling. Data were collected via a structured questionnaire and analyzed using Structural Equation Modeling (SEM) with the Partial Least Squares (PLS) approach in SmartPLS software. The findings indicate that both innovation and economic factors play a significant role in the successful implementation of the smart city strategy, and their alignment with municipal needs and the business ecosystem facilitates the execution of urban initiatives. Furthermore, the results suggest that the presence of a coherent smart city strategy can enhance value creation, improve public services, and foster urban profitability, thereby contributing substantially to the sustainability of the urban economy. These findings can provide a robust basis for policymakers in designing and evaluating smart city initiatives at both local and national levels. با گسترش شتابان فناوری‌های دیجیتال، مدیریت شهری با چالش‌های متعددی در تأمین خدمات کارآمد، ارتقای کیفیت زندگی شهروندان و توسعه پایدار روبه‌رو است. در چنین شرایطی، راهبرد شهر هوشمند به‌عنوان یکی از رویکردهای کلیدی در مدیریت شهری مطرح شده، اما تحقق آن نیازمند شناسایی عوامل اثرگذار است. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی نقش عوامل نوآوری و اقتصادی در تحقق راهبرد شهر هوشمند در شهرهای ایران انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، پیمایشی است. جامعه آماری شامل متخصصان و کارشناسان شهری و اساتید دانشگاهی در سراسر کشور بود که 386 نفر به‌صورت نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شدند. داده‌ها از طریق پرسشنامه گردآوری و با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM) با رویکرد PLS و نرم‌افزار SmartPLS تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که عوامل نوآوری و اقتصادی نقش معناداری در موفقیت راهبرد شهر هوشمند دارند و هماهنگی آن‌ها با نیازهای شهرداری و اکوسیستم کسب‌وکار، اجرای طرح‌های شهری را تسهیل می‌کند. همچنین، نتایج بیانگر آن است که وجود یک استراتژی منسجم شهر هوشمند می‌تواند تولید ارزش، ارتقای خدمات عمومی و سودآوری شهری را تقویت کرده و نقش مؤثری در پایداری اقتصاد شهری ایفا نماید. این نتایج می‌تواند مبنای تصمیم‌گیری سیاست‌گذاران شهری در طراحی و ارزیابی ابتکارات شهر هوشمند در سطح محلی و ملی قرار گیرد. https://spdp.sbu.ac.ir/article_106436_1c1bab4737bf0eac59bc875f13197c81.pdf